Pierwsze miesiące życia dziecka to czas intensywnego dojrzewania układu pokarmowego. W tym okresie wiele niemowląt doświadcza problemów związanych z gromadzeniem się gazów w jelitach. Choć dla rodziców bywa to źródłem stresu, w większości przypadków jest to zjawisko fizjologiczne, wynikające z naturalnych procesów zachodzących w organizmie malucha.
Przyczyny nadmiernych gazów u niemowląt
Najczęstszą przyczyną gazów u niemowląt jest niedojrzałość przewodu pokarmowego. Jelita dziecka dopiero uczą się efektywnego trawienia i przesuwania treści pokarmowej, co sprzyja zatrzymywaniu gazów. Resztki pokarmowe docierające do jelita grubego ulegają fermentacji, której efektem jest powstawanie gazów, takich jak wodór, metan czy dwutlenek węgla.
Nasilać problem mogą dodatkowe czynniki, takie jak:
- aerofagia, czyli połykanie powietrza podczas karmienia. Dochodzi do niej, gdy dziecko ssie zbyt łapczywie, ma nieprawidłową technikę ssania lub jest karmione w niewłaściwej pozycji. Powietrze trafia wtedy do przewodu pokarmowego i powoduje uczucie pełności,
- kształtująca się mikrobiota jelitowa – jej niestabilny skład może zaburzać procesy trawienne,
- czynniki żywieniowe – przekarmianie lub trudności w trawieniu niektórych składników (np. laktozy czy białek mleka krowiego) sprzyjają zaleganiu resztek pokarmowych i ich nadmiernej fermentacji.
Gazy jelitowe a kolka niemowlęca
U wielu maluchów nagromadzenie gazów w jelitach może nasilać uczucie dyskomfortu i napięcia brzuszka, co prowadzi do rozdrażnienia, płaczu i trudności z wyciszeniem się. Takie objawy nie zawsze jednak oznaczają kolkę niemowlęcą, choć oba zjawiska często współwystępują. Problem ten dotyczy nawet 40% niemowląt, ale zwykle ustępuje samoistnie do 5. miesiąca życia. Jego charakterystyczne cechy to:
- napady trudnego do ukojenia płaczu, pojawiające się bez wyraźnej przyczyny,
- napięcie brzucha,
- charakterystyczne ruchy ciała, np. podkurczanie nóżek czy prężenie się.
Mimo nasilonych objawów kolka nie wpływa negatywnie na rozwój dziecka – maluch prawidłowo przybiera na wadze i nie ma innych, niepokojących objawów[1].
Co pomoże złagodzić gazy u niemowląt?
Podstawą postępowania jest wsparcie naturalnych mechanizmów usuwania gazów. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa technika karmienia – odpowiednia pozycja, robienie przerw na odbijanie oraz unikanie przekarmiania. Pomocne bywają również delikatne, domowe sposoby, takie jak masaż brzuszka wykonywany zgodnie z ruchem wskazówek zegara czy stosowanie ciepłych okładów, które rozluźniają mięśnie jelit.
W sytuacjach, gdy te działania nie przynoszą wystarczającej ulgi, możemy podać maluchowi preparat na kolki na bazie symetykonu w postaci emulsji do stosowania u niemowląt już po 1. miesiąca życia.
Symetykon działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym i nie wchłania się do krwiobiegu. Nie wpływa też na proces trawienia ani skład mikrobioty jelitowej. Jego mechanizm polega na zmniejszaniu napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu obecnych w jelitach. Te w efekcie pękają, a ich zawartość rozprasza się w przewodzie pokarmowym, skąd może być łatwiej usunięta z organizmu. Takie działanie przyczynia się do zmniejszenia uczucia rozdęcia i napięcia brzucha[2].
Preparaty z symetykonem dla dzieci są najczęściej dostępne w formie kropli, co ułatwia ich podanie najmłodszym pacjentom. Dzięki temu mogą przynieść ulgę niemowlętom zmagającym się z problemami jelitowymi.
[1] Rurarz A., Ratajczak K., Feleszko W., Kolki niemowlęce, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2016, 12(4): 413-418.
[2] Pandey, G. S., Patil, M. T., Vir, D. K., Pandey, P. M., & Pathan, R. A. (2020). Exploring formulation and evaluation of simethicone medicated chocolate formulation for anti-flatulence effect. World Journal of Pharmaceutical Research, 9(14): 970-985.
Artykuł sponsorowany
